BIG STAR. Radio City. 1974.

¿Alguén che regalou un disco fai pouco? Vouche contar a historia dun que me regalaron a min fai moitos anos, e que leva moito tempo facendo os meus días mais levadeiros.

Fai mais de 15 anos, entrei nunha tenda de discos ávido de carne, buscando o Santo Grial, disposto a fundir o meu escaso potencial capitalista en rodaxas sonoras. Algo buscaba, pero non sabia o que. O dono da tenda, veteran en mil concertos, contame a súa historia mentras pincha uns poucos vinilos. É esta unha historia triste, a dun home de Leon que a mediados dos 80, xa cumpridos os 30 anos, se da conta de que a súa vida está colgando dun fio. Con muller e fillos, non ten ningunha propiedade, vive dun oscuro garito rockeiro, e o seu unico legado para os nenos que amamanta é unha colección de mais de 17.000 discos. Sinte a vertixe cando alguen na radio anuncia a fin do vinilo en favor do rompedor formato cd. Vende a colección, excepto os 700 imprescindibles para sobrevivir. Arrepintese ó instante. Cos cartos marcha de Leon e escapa para A Coruña. Alí monta a tenda, tras darse conta de que a música é o seu único e irrenunciable modo de vida.

Escoito asombrado, a experiencia de alguen que vive e ama a música. A charla toca ó seu fin. Eu non sei que disco comprar. E el abreme o camiño da luz. Colle un da marabunta, aparece este Radio City. Big Star, penso, ¿quen serán estes fulanos? O home regalame o disco, coma quen regala sabiduría adquirida tras moitos anos. Non fun consciente do que estaba a pasar. Ahora si que o son. Regaloume un raio de vida, horas de escoita maldita pensando na muller amada. Regaloume unha entrada directa ó magnífico inferno do pop.

Esta historia de desapego, de homes erraticos que vagabundean polos surcos da vida, é tamen a historia de Alex Chilton. Foi Alex un deses músicos talentosos, dotados para arrancar unha melodía de calquera lado, home zarandeado polo destino, o consumo industrial de drogas, os amores obsesivos e o seu propio desapego ó exito. Lider dos Box Tops, grupo xuvenil prefabricado para o triunfo comercial, escapou por pernas asqueado do negocio musical. E caeu ó lado do seu amigo de sempre, Chris Bell, outro personaxe tráxico. Nace Big Star, editan o nº1 Record, magnifica colección de cancións á que ninguén presta atención, e Bell vaise do grupo tras chocar co irrascible Alex. ¿Fin da historia?

Pois non.

Dos restos do grupo nace Radio City. Colección de cancions de tristura atroz e fraxil beleza. Sí, é pop, din os críticos. ¿pero non se supoñía que o pop tiña que ser alegre e vital? Aquí vexo demasiade oscuridade esperandome en cada rincón e a Chilton levandome por camiños que non quero recorrer. Mais crudo e directo que o seu antecesor, Radio City non carece deses guitarreos armónicos e dos xogos vocais imposibles, pero desprende un olor a amores perdidos e soños irrenunciables. Ole a ela.

A escoita levanos a ese estado felizmente idiota, a ese momento da mente despreocupado, no que nos volvemos débiles ante os vaivéns vitais. Antecesor do negrísimo "Third/Sister Lovers", parece que Chilton empeza a recorrer os camiños tortuosos que o levarán ó estalido emocional do seu último disco. As cancións abanéan coma sostidas nunha corda a unha altura infinita, coma se o ritmo se perdera no aire por momentos.

A cara A é dunha beleza dificil de describir. Iniciada coa nerviosa e caotica "O My Soul", na que Chilton lle canta a esa nena que lle fai perder os estribos, unha banda a punto de estalar cálmase de repente e atopa a liña da perfección en "Life Is White". Canción de total resentimiento amoroso ..."non te quero ver porque sei do que careces"... deixa un pouso de amargura, porque a sensación que da é que iso que di a letra non é o que pensa o que a canta. Decir o contrario do que se pensa, maldita maneira de espantar fantasmas.

O grupo desbordase na incrible "way out west", súplica subliminal... "ela intenta non amarme pero sabe que é imposible"... "faime ser malo, pero amoa nesas noites solitarias na miña habitación"... Unha melodía inocente levanos a transitar unha historia de amor desesperado dun home resignado, que lle pide a ela só que o ame. ¿e tan dificil?

A estas alturas a alma xa está algo desmontada segun a agulla cruza os surcos compulsivamente, pero cando soa "what´s going Ahn", algo se ven abaixo. Demasiado bonita e demasiado especial. O ritmo ralentízase como cando a acaricias na cama, a melodía elevate como si ela che susurrara ó oído ... encantasme ... o "oh no" que Chilton gime ó final da canción, ¿é de placer ou de renuncia? Nunca o sabrei.

O corpo xa está preparado para a prodixiosa "You Get What You Deserve". Aumenta o dramatismo da melodía, o ritmo a contratempo, as pausas en lugares insospeitados... A estas alturas a mestria de Big Star moldeando melodías está fora de dubida. Despois de amar a esa rapaza, dan ganas de conducir rapidamente escoitando este tema a toda voz, atravesando a noite en busca dun lugar mental onde a felicidade sexa mais tibia e soportable.

Interminables esforzos consiguen darlle a volta ó acetato. Soa "Mod Lang", agresiva, cruda, dificil. ¿Acabouse o caramelo para dar paso ó vinagre? A resposta témola na incrible "Back of a Car", xoia absoluta, ritmo hipnótico, dulzura punzante, guitarras caprichosas. Ese asento traseiro do coche, esa música atronando, esas ganas de decir todo, esas palabras que non saen. Nunca mellor resumidas as urxencias xuvenís e a frustración adulta.

A psicodelica "Daisy Glaze", sorprendente no seu final, antecede a unha canción das que non se olvidan facilmente. "September Gurls" ou como os romances veraniegos non se apartan da nosa mente nunca xamais. Melodia amasable, dan ganas de volver a ese agosto - setembro a abrazar a esa rapaza que se pasea pola praia... oh when she makes love to me... grita Alex Chilton.

Antesala do seu posterior descenso ós infernos por culpa da mantis relixiosa Lesa Aldredge e do consumo indiscriminado de sustancias alucinóxenas, todavía Radio City ten luz e esperanza. Nunha tarde soleada o disco brilla como se fose parente do sol, pero non o pilles nunha noite de auga. Si ela non está o teu lado pódete afundir na miseria.

É un disco dunha beleza enorme, dunha capacidade de seducción infinita, producto de duras experiencias, de soños inalcanzables e de mulleres arrebatadoras. A traxedia da vida vista a traves dos ollos da muller amada. Dísco de vaporosa presencia, misterio todavía lonxe de descifrarse, transita por terrenos comúns a todo mortal con especial sensibilidade. Dan ganas de acariciala ó escoitalo.

Si algúen che regala este disco, colleo con mimo, pinchao delicadamente, escoitao con paixon. Estanche regalando vida, modos de sentir, estanche regalando unha parte de si mesmo, que quere que ti teñas. ¿Hai mellor maneira de abrazar a alguen que regalando o Radio City?

SONIC YOUTH. Daydream nation. 1988

por Marcosdeaurita

Para unha banda que anda sempre no camiño da experimentación, co tempo é difícil non acabar soando decadentes. Sonic Youth, sen embargo, comezaron soando decadentes, para logo atopar un equilibrio que non abandonarían case nunca ao longo da súa carreira, cunha linguaxe sónica que explora territorios ata entón descoñecidos. Os reis do ruído, como adoitan ser chamados, acadan notoriedade nos albores da explosión do rock alternativo, despois de medraren na latente e prolífica escena underground americana dos oitenta, e acaban por converterse nos gurús da experimentación e o ruído. Desde aí deixan unha pegada que fai que a súa influencia transcenda a todo o rock.

Nacen no entorno dunha manifestación artística denominada No Wave, unha sorte de contracultura da contracultura, unha reacción nihilista contra a domesticación do rock e inimiga dos convencionalismos. Isto provoca uns inicios nos cales a banda explora novos sons na vangarda musical de Nova York cun marcado carácter noise. Experimentan con ritmos atonais e repetitivos, xogando entre a disonancia e a distorsión e usando afinacións alternativas pouco habituais ata entón. Na procura de sacarlle á guitarra novos e estraños sons, exploran diferentes posibilidades, como introducir elementos baixo as súas cordas. As súas primeiras incursións neste universo sonoro de harmonías e distorsión sería da man do mestre Glenn Branca, co cal deron os seus primeiros pasos os guitarristas Thurston Moore e Lee Ranaldo, na banda Glenn Branca Ensemble, compartindo experiencias con futuros membros doutras bandas da gran mazá coma os Swans ou Helmet. esta impresionante

‘Daydream Nation’ representa o equilibro para Sonic Youth, e pecha unha triloxía que comezara con ‘E.V.O.L.’(1986) e ‘Sister’ (1987), logo dunhas primeiras obras máis inaccesibles. Neste disco alcanzan ese punto no cal a experimentación e as estruturas máis convencionais se atopan. O álbum combina longas pasaxes instrumentais mezcladas con ruidosas explosións de guitarras distorsionadas entre enmarañados ritmos acelerados e melodías conscientemente desafinadas. A diversidade expresiva e interpretativa de Gordon, Moore e Ranaldo enriquece unha proposta xa de por si apaixonante desde a perspectiva creativa.

Unha suxerinte voz feminina susurra “spirit desire..., spirit desire..., spirit desire… we will fall" …unha explosión sónica de guitarras que soben e baixan inundan os nosos sentidos nun espectacular xogo harmónico. Soa ‘Teen Age Riot’, que abre esta obra mestra, incluída no arquivo da Biblioteca Americana do Congreso, algo só reservado a obras de moita relevancia. Todo soa como unha ensamblaxe perfecta, todo acoplado e sen fisuras. Sen tregua segue 'Silver Rocket', un trallazo punk que se vai diluíndo e consumindo durante case noventa segundos para logo renacer das súas propias cinzas. Aquí demostran a súa capacidade para construír e deconstruír cancións, difuminar e disolver melodías, para logo recuperalas, cando xa parecía que o caos se apoderara de todo, algo que tamén acontece en ‘Total Trash’. A voz de Kim Gordon é a protagonista na fermosa ‘The Sprawl’ e na enérxica interpretación de ‘’Cross the Breeze', ("quero saber, se debo quedar ou marchar?"), cunhas longas pasaxes instrumentais con Moore e Ranaldo unidos en medidas e distorsionadas improvisacións. ‘Eric's Trip’, ‘Hey Joni’ e ‘Rain King‘, soan diferentes, cantadas pola dylaniana voz de Lee Ranaldo, convertido nunha especie de crooner futurista.

A estrañísima ‘Providence' precede á marabillosa 'Candle', como a obra do pintor alemán Gerhard Richter que ilustra a portada. Trátase probablemente un dos mellores temas de toda a súa discografía, e combina todas as cualidades que definen a banda. O ritmo angustioso e urxente de ‘Kissability’ dá paso á triloxía final: ‘The Wonder’, ‘Hyperstation’ e ‘Eliminator Jr.’, que pechan un álbum cheo de contrastes rítmicos e sonoros recollidos baixo un mesmo prisma conceptual, tan críptico como atraente.

JEFF BUCKLEY. Live at Sin-e. 1993

17 de agosto do ano 93. Ti so tiñas 5 anos. Todavía non eras consciente do placer que supón pasear por unha calle empedrada, angosta, chea de xente, deixando atras locais dos que sae fume, nos que ole a humanidade palpitante, para dirixirse a unha sala de concertos. Esa sala pode ser o Sin-é de Greenwich Village, paredes de pedra e ladrillo, e madeira no chan. E esa rúa pola que pasear quizais sexa St. Mark´s Place, fogar de beatnicks nos anos 50, lugar atestado de cafés, librerías e música. Alí, ese día de verán e calor infernal en Manhattan, tocou un dos meus músicos predilectos, unha alma sensible e tráxica, un talento encantador e que se fixo inmortal ó afogar pouco tempo despois no río Wolf, un afluente do Missisippi. Falo de Jeff Buckley.

Fagamos un exercicio imaxinativo. Deixemos voar o pensamento. Sentome a escoitar este disco, e véxonos andando collidos da man por esa rúa atestada, parando diante de escaparates cheos de libros, fumando un cigarro e entrando no Sin-é. Ese misterioso e guapisimo rapaz que está no escenario, solitario como se non houbese ninguen mais no mundo, é Jeff. Sonrie, e arrancase a cantar un tema, Be your Husband, antes de que nos sentemos. Todos os que estamos na sala quedamos calados e hipnotizados.

Foi a mesma sensación que tiven a primeira vez que lle dei ó play para escoitar este Live at Sin-é, un feitizo do que todavía non espertei. Editado inicialmente en formato ep con so catro cancións, agora podemos desfrutar o concerto completo nunha edición de doble lp, no que incluso se incluen as parrafadas de Jeff, algunhas delas sorprendentes, como a que nos descubre ó seu gran ídolo, o cantante pakistaní Nusrat Fateh Alí Khan. Nusrat, el é o meu Elvis, di Jeff nun dos monologos no disco. Nusrat falece no ano 97, o mesmo ano que Jeff. Vidas e mortes paralelas.

Pedimos algo de beber, e comenza a soar Lover you should´ve come over. Vaia canción de amor, ou quizais de suplica desesperada e suicidio ... nena, onde estas esta noite? non sabes o moito que te necesito... Jeff é consciente del mesmo e da súa traxedia ... demasiado xoven para agarrarme, e demasiado vello para simplemente liberarme e correr... , e da soedade na que estamos envoltos ... a veces debemos descubrir, que realmente non temos a ninguen... , o lume e os soños están presentes ... esperareite e arderei... ... meu corpo anhela un soño que nunca vendrá... e a ocasión perdida aparece como unha gran carga dificil de soportar. ... meu amor, deberias ter vido, porque non é demasiado tarde... ¿A que me soa?. Estremecedor.

Unha maxia dificil de describir estanos rodeando. A beleza, rara cualidade no ser humano, sen dúbida pousouse sobre este rapaz. Unha oscura luz ilumina a súa cara e a súa voz, unha voz que parece entrar en trance e te eleva a donde ela quere.

Soa Mojo pin. Cunha voz casi inaudible dinos Jeff que esa cancion é sobre un soño. Paisaxes oníricos, fuxida das duras realidades. A veces a el gustarialle que todo tivera sido un mal soño, como cando a súa nai o leva a ver un concerto de Tim Buckley. Jeff tiña 8 anos. Ela dille a ese neno asombrado: Jeff, ese é teu pai. é o ano 74. Un ano despois Tim Buckley morre de sobredose. Deixa un pouso amargo no seu fillo, músico por cuestion xenetica, e suicida en potencia. Tim anticipa o triste destino do seu fillo, que acosado por un trastorno bipolar acaba morrendo antes dos 30 anos. ¿por que se lanzou a nadar vestido aquela noite?. ¿Aburrirase de vivir?, ¿foi por unha muller, sempre esa muller diabólica que nos atormenta? Ou quizais simplemente foi porque tiña que ser.

Quizais a explicación a teñamos en Grace. As palabras vanse desgranando ó ritmo feitizante e sincopado da Telecaster... “Non teño medo de marchar/ Pero resulta tan lento/ e recordame a dor/ que tal vez deixei atrás..., ... a miña voz, apagandose canta o amor e chora o tempo que pasou e non volverá... ...estou esperando o lume... ¿fala do lume eterno, sentase a esperalo? Vaia visión. Nese momento, tras catro cancións, damonos conta de que estamos diante de algo especial, de beleza inusitada.

O concerto discurre entre eses temas que anticipa o fantastico disco Grace, e versións marabillosas de Nina Simone, Van Morrison ou Bob Dylan. Polo medio, unha Last goodbye, que pon a pel de galiña. Cando teña que decirche adeus, será con esta canción. ...este é o noso ultimo adeus, dichesme mais para vivir, mais do que nunca saberás, este é o noso ultimo abrazo, deberia soñar e ver sempre asi a tua cara, por qué non podemos atravesar ese muro?, quizais porque nunca nos coñecemos de todo, besame por favor, este é o noso ultimo adeus... Jeff tivo que amar moito a esa muller da que se despide.

O climax final acercase. Eternal life, canción premonitoria, é o preludio da explosión. Soan os acordes de Hallellujah, a maxica canción de Leonard Cohen. E a miña cabeza volvese a desplazar á outra realidade paralela, a moitos anos despois. Catro amigos nun coche, unha lixeira fumareda cubre a parte cercana ó teito, alguen cambia o cd, e comenza a soar esto. Faise o silencio. Un silencio interminable mentras a interpretación de Jeff enche o coche e as nosas almas. Ningun dos catro nos movemos, paralizados, ante a revelación que supon percibir cos poros abertos esta bestialidade. Acaba a canción. Non nos miramos. Sabemos que todo estamos coa lagrima a punto de caer. Nese momento de amizade e traxedia, comprendemos por un instante fugaz a beleza do mundo. Tal é o poder da música.

Todavía hoxe desexo gritar con todas as miñas forzas ó acabar de escoitar Live at Sin-é, gritar de rabia e felicidade, gritar coa pouca forza que queda tras ser destrozado por esta lección de vida. Pero sinceramente penso que, por moito que grite, ninguén me vai a escoitar.

Jeff non gritaba, susurraba, e morreu novo cando o mundo apenas escoitaba o seu enorme talento.

SPACEMEN 3 – The Perfect Prescription. 1987.

por Marcosdeaurita

Taking drugs to make music to take drugs to… (Tomando drogas para facer música para tomar drogas…). Este loop, ademais de ser o nome dunha das primeiras sesións gravadas por Spacemen 3, é toda unha declaración das súas intencións. Qué foi primeiro?...

En 1987, dous brillantes mozos de 21 anos entran nos estudos VHF Sound Centre de Rugby para gravar o seu segundo álbum, ‘The Perfect Prescription’. Peter Kember e Jason Pierce, mais coñecidos como Sonic Boom e J. Spaceman, son os culpables dun amalgama sonoro onde prima o minimalismo, a repetición, o feedback..., con influencias do blues, do soul e da psicodelia, dando vida a un universo cheo de novas sensacións, para quen queiran probar algo novo.

‘The Perfect Prescription’ é unha experiencia radical, unha viaxe ao lugar no espazo-tempo ao que todos queremos ir cando pechamos os ollos pola noite, ese lugar que cadaquén ten idealizado e mitificado persoalmente. Ese lugar que é diferente para todos pero que evoca os mesmos sentimentos… ese paraíso.

Spacemen 3 acadan aquí un nivel incrible, a compenetración entre Kember e Pierce é perfecta. Atópanse nun momento de eclosión creativa excepcional. Estamos ante a confluencia de dous xenios que logo tomarían camiños diferentes. Pat Fish, líder da banda The Jazz Butcher, quedou alucinado deles desde o comezo, dicindo que Spacemen 3 eran extraordinarios, e que nunca vira nada igual.

Este experimento sonoro comezará xa tres anos, nunhas sesións nas cales aínda estaba lonxe sequera o primeiro disco, pero onde xa se rexistraron unhas primixenias versións de Walking with Jesus’, ‘Things'll never be the same’ e ‘Come down easy’. Kember describiu ‘The Perfect Prescription’ como "unha especie de álbum conceptual, que trata das nosas mellores e peores experiencias coas drogas". E xa que é un álbum de experiencias, nada mellor que o tempo para acumulalas. A banda bota máis de oito meses nos estudos VHF, un tempo que lles permitiu experimentar e perfeccionar o seu son. Kember e Pierce encárganse da produción e reducen a cantidade de overdubs de guitarra para que os temas puidesen soar máis directos. O fuzz e o trémolo son dous efectos esenciais do son de Spacemen 3, cos cales crean atmosferas hipnóticas, unhas veces sobrecargadas e outras transmitindo serenidade e profundidade.

As cancións son como pequenos paraísos artificiais, que invitan a cruzar ao outro lado para vivir novas experiencias extrasensoriais e a evadirse a outros lugares, sempre á procura de estados de ánimo que alteren a mente. 'Take me to the other side’ marca o comezo desa viaxe (“vamos nena colle a miña man / e camiñemos pola area / iremos a lugares nos que non estivemos / veremos todas as cousas que non vimos”). A travesía vai discorrendo paseniño pola suave ‘Walking with Jesus’, seguida da repetitiva ‘Ode to Street Hassle’. O experimento sonoro ‘Ecstasy Symphony’ lévanos ao climax coa marabillosa ‘Transparent Radiation’, unha canción que pode trasladarnos a un atardecer, nun lugar solitario, o laranxa do sol vaise confundindo co azul escuro do ceo e unha melodía que o atravesa, un son etéreo que o vai enchendo todo… e despois, un sentimento de felicidade indescriptible… ‘Feel so good’.

A partir de ai o experiencia torna cara abaixo, coa calidoscópica ‘Things'll never be the same’, e comezase a caer suavemente con ‘Come down easy’ ata rematar a viaxe con ‘Call the doctor’, vencido, nostálxico, anhelando esa efémera felicidade, que sempre nos abandona. Se estivese, sempre, ata o final, enchendo de sentido o universo, ata que todo volva a ser irremediablemente igual… de real. Esa doce condena destruirao todo…, pero igualmente a vida tamén o fará. Por iso mellor será que o seu final sexa o meu tamén.

WILSON PICKETT. The sound of... 1967

Un pequeno escenario ó fondo. Unha sala oscura, parecida a unha caverna. O espacio repleto de xente dos que so se ve o blanco dos ollos entre tan pouca luz. Calor, alcol, suor. Sete mesas nas primeiras filas, que pronto sobraron cando apareciu Mr. Pickett ... e se desatóu a tempestad do soul... Unha forza semellante á dun furacán invadiu o pequeño antro. Lume incandescente, un tema tras outro a audiencia foi noqueada. Ritmo, paixon, intensidade, algo saido do mais fondo das entrañas volvia loca á parroquia ali presente, féminas desbocadas ante tanto alarde. Un tema lento, de xeonllos no escenario, cantando como se fose a última vez que o faría, fai que todos desexen sexo desenfrenado e cheo de tenrura ó mesmo tempo . O soul en estado puro. Wilson tiña algo que só teñen os mais grandes. Tiña SOUL, ese ritmo infernalmente abrasador que che penetra dentro e alimenta a tua alma cos mais intensos fogos do averno, esa música parida na marmita onde se mestura o amor, a paixon e os desexos con outros ingredientes moito mais malignos. Chamabanlle the Wicked Pickett, e abofé que foi o mais malvado soulman dos anos 60.

Nado en Alabama, nunha familia de 11 irmáns, a violencia apareceu na sua vida moi pronto. A súa nai abusaba físicamente do pequeño Wilson. Como válvula de escape refuxiase nas igrexas, templos de culto nos que as voces dos nenos negros pretendían xuntarse con Deus. Esa formación gospel foi chave na súa futura vida musical. Pronto fuxe de onda a nai para irse co pai a Detroir. Nas súas rúas inxecta sangue urbana á musica que lle sae do fondo dos intestinos. Pronto acompaña ó mesmísimo Sam Cooke a cantar de igrexa en igrexa. Vivindo cerca da indixencia mais plena, cando case non tiña para subsistir, abrenselle as portas dese ceo ó que canta, cando os cantantes negros coma el comezan a firmar contratos para interpretar música secular. Monta un grupo, os Falcons, e substitue a ese Deus etereo ó que lle cantou sempre por un novo elemento a idolatrar: a muller amada.

Nunha época na que o single era o rei, Wilson fartouse de sacar rodaxas explosivas. O día que o formato sg comenzou a desaparecer, foi o principio do fin da canción, un proceso que xa dura moito tempo e que segue costa abaixo. A canción como ente con vida propia, que se saboreaba, que se pinchaba unha e outra vez, deixou paso a temas agrupados en lps, dobres e triples, que en moitos casos non fan mais que ocultar a falta de talento dos seus interpretes. Dous minutos e medio son suficientes para sintetizar mil emocións, é a grandeza da musica. Este The Sound Of Wilson Pickett, non é mais que un agrupamento de singles, un detrás do outro, que nos ensina o potencial do terrible cantante, na época mais esplendida da súa carreira, ese ano 67 no que graba ata 3 albumes con Atlantic.

Borracho penitente, con unha vida chea de altercados e visitas á carcel, irascible, tiña mal beber e era habitual velo con armas de fogo armandoas gordas, agredindo as suas multiples mulleres, conducir bébedo ata o paroxismo e acabar invadindo xardins alleos. Un deses xardíns foi o do alcalde de Englewood, que o perdoou a cambio dun concerto gratuito, non sen antes decir que … o peor enemigo de Mr. Pickett chamase Jack Daniels… Todo iso trasladabase á escea. O seu estilo, sacado do fondo de unha garganta que parece que vai quebrar en calquera momento, impoñíase con tensión e febre cando os focos o iluminaban.

Foi Jerry Wexler, o mítico productor, o que o fixo chorar por primeira vez na súa vida, cando graba con Solomon Burke o tema If you need me, éxito de Pickett, co que outro se levou a gloria que lle parecia destinada. Pero Wexler tiñalle que devolver a moeda, e vaia si o fixo. O productor Jerry Wexler, ó que se lle concede o mérito de acuñar o término Rythm and blues. Traballou cos mais grandes, ray charles, aretha, otis, e wicked pickett. Fillo de inmigrantes polacos, xuntase con un descendente de africanos, para crear a musica mais excelsa do ano 67. Entre as paredes do estudio Stax e dos estudios Fame, graban os grandiosos temas soul que se incluen no Lp do que falamos. Este último, unha antigua fabrica de tabacos, era un lugar especial, en palabras do propio Wilson, no que parecia que se transpiraba a alma da música negra. O que pasaba entre esas paredes so o saben os musicos que interviñan nesas maratonianas noites de música, estimulantes, tensión e maxia. Alí viu Wexler o fogo de Pickett, como el mesmo decía, “Cando grita, grita notas”, “a sua voz era tan potente como unha serra mecánica, pero nunca estaba descontrolada; sempre era melódica“ O cantante que implantou un novo nivel de ferocidade no soul, tamen era capaz de ser o mais doce, o mais suave dos cantantes. Facia coa sua voz o que queria. Faciache sentarte a escoitalo.

Que temos neste the sound of…? Xemas, mundos pasionais comprimidos en 3 minutos. Femias asasinas facendo coros e competindo a grito limpo con Wilson como nese I need a lot of loving everyday, lume nocturno no clasico Funky Broadway, duelos de guitarras e ventos, co organo Farfisa fumejando detrás en You can´t stand alone, e sobre todo amor, moito amor, e perdon, demasiado perdon polos excesos cometidos. A cara blanca e a negra do mais grande dos actos humanos nese trio de cancións, I found a love, I found the one, e I´m sorry about that. ¿Cómo se pode amar tanto e acabar facendo un dano irreparable? Son caras da mesma moeda, esa que a maioria das veces cae de canto, pero que cando cae de algun dos dous lados fai uns estropicios marabillosos e crueles ó mesmo tempo. A quen está lendo direille algo: si te enamoras de verdade algunha vez regala un disco co tema I found the one… e si todo se che escapa das mans, e sendo o último que queres neste mundo, lle fas dano á esa persoa, gráballe outro con I´m sorry about that. Case todo o que hai que decir sobre o que che pasa está nesas duas cancións. O resto corre da tua conta.

A Wilson Pickett parouselle o corazon os 64 anos, aquel que os fixo bater ó seu ritmo tantas veces. The wicked Pickett, o enfant terrible da música mais marabillosa.

VAN MORRISON. Astral weeks. 1968.

Novembro do ano 68. O soño hippie todavia se mostra potente pero xa comeza a agonizar, con un sentido de cercanía do apocalipse que vibraba no aire, alimentado polas drogas e a paranoia. Os grandes álbumes da época conteñen elementos de morte e decadencia, postos fronte a un desexo utopico de amor e liberdade. Van Morrison fai nacer Astral Weeks, como equipo de supervivencia para este tempo extrano e intermedio.
Van Morrison, o home que devolveu as palabras ás suas orixes máxicas, onde xuntadas coa música se combinan para crear unha nova realidade. Astral Weeks é o exemplo perfecto de como calquera cousa se pode cohesionar nun todo cargado dunha emoción suprema. Van chega a un punto que leva a música a un campo totalmente diferente, a un lugar no que podes penetrar e establecerte. A súas mellores cancións ocupan ese espacio encantado, no que se fai dificil desligar o amor sagrado do profano. Esa icónica imaxe do xardin brumoso e da choiva caendo, pode ser o Edén, o paraíso ou o xardin da tua casa. En Moondance, o seu seguinte album e un dos mais maravillosos para facer o amor, hai mais disto. Pero é en Astral Weeks onde esas imaxes forxan unha cousa nova a partir da sensualidade e do coñecemento místico.

O pequeno irlandes de sexualidade conflictiva fai un album mentalmente a cabalo entre Belfast, Londres e Nova Iorke, onde se grabou. Mais que un disco é unha autorevelación. Por momentos parece un predicador cantando para apagar o lume do inferno. Van pode ser enormemente cómico ou un malhumorado insoportable, un mistico e un inadaptado, a ratos inxenuo e a ratos maxestuoso. Igual que calquera, en realidade, so que el crea o seu mundo nas incribles cancions deste disco.
Conta John Densmore, dos Doors, sobre Astral Weeks e unha festa: "...no apartamento fixose o silencio. Todos miramos a Van. O oilo cantar sobre camiñar por xardins húmidos de choiva saltaronseme as bagoas. Era como si el non se poidese comunicar a un nivel de charla normal, e o puxera todo nas cancións. A música xurdia dun lugar moi profundo. Ó rematar fixose un silencio longo, case sagrado. E logo seguimos coa festa..."
Traballar con él é como estar colgado a unha altura de 85 pisos agarrado pola punta dos dedos. Van era un pequeno Dylan, que utilizaba o estudio como un lugar para compoñer e probar ideas novas. Presentabase sempre con servilletas de papel con letras e melodias. Facía malabares con granadas de man. Trata de chegar a un cambio que veña dun nivel mais inconsciente, todo conectado coas profundidades do pensamento. Van busca un concepto con unha orientacion visual, case se podería decir que tenta facer unha película en vez de un disco. Saiulle unha obra que habita nese mundo máxico da melancolía á deriva.
A portada do disco: Van esta nun circulo negro e mira hacia abaixo e ó seu interior, cos ollos cerrados e unha lixeira sonrisa. Sinistro e soñador, coma a sua música. Na contraportada parece un autentico asesino en serie.
25 de setembro do 68. Entran a grabar catro temas nunha sesion de 7 horas: Cyprus Avenue, Madame George, Beside You e Astral Weeks. Semellaba que Van estivese todo o rato colocado, como si sufrise unha gran pena personal. Non houbo ensaios, simplemente se improvisaba. Tales riscos foron sorteados dunha maneira espectacular. Si se pode falar de un instrumento solista fora desa guitarra casi líquida sería o deslizante contrabaixo de Richard Davis, musico que traballara co arbitro do talento, Miles Davis.
15 de outubro do 68. O elenco volve a arder. En sesions nocturnas, as mellores para ese tipo de musicos, grabaronse Sweet Thing, Ballerina, The way young lovers do e Slim slow slider.
Disco rematado. O acetato xira, a agulla rasca...
Astral weeks. A idea de que para nacer debes morrer primeiro está presente. É pura enerxia en transformación, ves a luz ó final do tunel O primeiros e preciosos versos ..." si me aventuro na estela, entre os viaductos dos teus sonos, donde o aceiro en movemento esta a piques de chocar, e remata a cuneta das carreteras secundarias, podrias atoparme?"... Busca ese lugar que mencionaba Dylan, no que as palabras non poden oirse. Guitarra estremecida e amable e logo a voz de Van, madura e chea de tenrura. Todo é incerto, Van non é mais que un extraño neste mundo.
Beside you. Parece cantada a un neno, quizais el mesmo, e por momentos a alguén amado. Canción de beleza básica, na que Van arrastra as palabras como se foran a durar sempre.
Sweet thing. Cancion suave, romantica, como pedindolle a alguén que se deite silenciosamente o seu lado. Van parece un gato que ronronea. Aparecen eses xardins completamente empapados de choiva, a súa imaxe mental caracteristica.
Cyprus avenue. Unha rúa de Belfast, lugar místico onde pasear e pensar, sitio perdido e oculto da traxedia do mundo. Van ten a sensacion de estar atrapado, como vencido no asento dun coche e reducido a un silencio torturante que non lle deixa escoitar os ruidos da vida.
Young lovers do. O amor xuvenil. Choiva unha vez mais. Sensualidade por arrobas, a imaxe do primeiro bico adolescente sobrevoando a canción.
Slim slow slider. Ese saxo que voa como si se cruzara cunha flauta, soando como chegada atravesando un lago azul claro.. A imaxe dunha persoa atrapada nunha gran cidade, posiblemente drogada, que confunde Notting hill cunha praia arenosa, confusión unha vez mais..
Madame george. Tema capital do disco, levanta unha arrolladora atmosfera de desesperacion e decadencia. É case un monologo interior, no que Van repite palabras ata o infinito: ollo, adeus, porque e amor fundense nunha melodia que se hincha e desmorona. Sedante e chispeante como plantarse de pe cara o vento en medio dunha gran nevada. O contraste entre o amor e o odio, o calor e o frio. Visions infantis que se volven sinistras, sexualidade que crece luxuriosa. O tema desemboca no final mais bonito que escoitei en moito tempo, e acaba sendo unha cancion de despedida cando ela se sube ó tren que parte.
Ballerina. So poesia, sobre unha puta, ou unha ex amante, posiblemente Janet Planet, esa actriz da que enamorou en san francisco. Trasluce emocion ó cantar, alegria, desexo, esperanza, hastio, asombro e ilusion. A vida mesma.

Astral Weeks sobresalta e consuela, convoca emocions universais e recordos en profundidade como so fai o arte xenial. Ten esa atmosfera agridoce. Van fala sobre seguir avanzando, sobre aspirar e espirar, sobre os perigos da vida e as suas alegrias. A forza de astral weeks esta no seu aire acumulador de paixon e de misterio. É unha busqueda xenial, alimentada pola creencia de que a traves dos procesos mentales e musicais se pode acceder a vislumbrar a iluminacion. A veces é como ver o corpo dende arriba, dende ese plano astral, no que so percibes xente aturdida pola vida, totalmente agobiada, nos osos, á que se lle concede un momento de vision e unha vida enteira para gozar de el. Secate os ollos, di Van, e deixate levar pola música.

SLINT – Spiderland. 1991 por Marcosdeaurita

Post-rock, post-hardcore, post…, está claro que Slint semella ser algo post. Sen embargo, 'Spiderland' é un deses discos precursores, que cambiou a forma de escoitar e entender o rock e pode ser considerado cando menos unha encrucillada de camiños, derrubando moitos convencionalismos e abrindo as portas a novos universos sonoros moito máis eclécticos e menos ríxidos.

O mesmísimo Steve Albini apostou polos de Louisville e gravoulles xa en 1987 o experimental ‘Tweez’. Pero ese debut quedaba moi lonxe da obra que asinarían anos despois, e ninguén podía esperar a esas alturas que puidesen cambiar a configuración do que entendiamos por rock e darlle un novo xiro.

Slint xoga cos contrastes, unha fermosa foto en branco e negro ilustra a portada, unha plácida imaxe que se contrapón radicalmente ao que o disco garda no seu interior. ‘Spiderland’ pinta un mundo inhóspito e tenebroso, de pesadelo, cheo de estraños e inquietantes seres que parecen vagar resignadamente por ese inferno. O álbum vai discorrendo por diferentes pasaxes, medrando en intensidade de principio a fin, xogando con permanentes cambios de ritmo que transmiten estados de ánimos. Os instrumentos contribúen a dar énfase á historia, mesmo participando dela; e as letras, susurradas ou recitadas máis que cantadas por Brian McMahan, son escuras e desoladoras.

O disco abre con ‘Breadcrumb Trail’, que é como unha montaña rusa, arriba e abaixo, a un lado e ao outro. ‘Nosferatu Man’ é a banda sonora da vida dun vampiro, na cal as afiadas guitarras contribúen a crear o ambiente axeitado para as andanzas do protagonista. ‘Don, Aman’ é un dos temas máis crus e intensos, cunha rabia contida durante case toda a canción que desencadea ao final un arrebato de ira, unha ira contida contra todo e contra todos. Novamente a alucinante guitarra de David Pajo contribúe a dar énfase á historia. ‘Washer’ e ‘for dinner’ rebaixan o ton intenso do disco, pero non a súa escuridade, máis aínda acentúana.

‘Good Morning, Captain’ é simplemente sublime, enigmática e con moitos matices. Baseada no poema ‘The Rime Of The Ancient Mariner’ de Samuel Taylor Coleridge, que conta a inquietante historia dun vello capitán de navío. Se Slint creou un estilo propio, ou cando menos se definiu as bases del, este tema sería o paradigma. Un remate espectacular e escalafriante, un dos mellores momentos do rock de todos os tempos…

Despois da súa publicación, a banda disolveuse e o disco pasou practicamente desapercibido ata que cos anos foi gañando o recoñecemento que merece.